ปัจจุบัน ปากคลองตลาด เป็นที่รู้จักในฐานะศูนย์กลางจำหน่ายดอกไม้สดทั้งขายส่งและขายปลีกที่สำคัญแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร ท่ามกลางความคึกคักของการซื้อขายดอกไม้หลากสีสัน ยังมีช่างดอกไม้ผู้สืบทอดฝีมือการประดิษฐ์ดอกไม้สดในรูปแบบต่าง ๆ โดยเฉพาะ งานร้อยมาลัย ศิลปะที่สะท้อนความประณีตและภูมิปัญญาของไทย
วันนี้ มาลัยดอกไม้สดกำลังได้รับความนิยมในรูปแบบใหม่ เมื่อหญิงสาวยุคปัจจุบันนำมาลัยที่มีชายอุบะห้อยมาประดับเรือนผม พร้อมถือช่อดอกบัวหลวงสีชมพูเป็นองค์ประกอบในการถ่ายภาพ ท่ามกลางภูมิทัศน์เมืองเก่ารอบปากคลองตลาด ทั้งวัดวาอาราม สถาปัตยกรรมโบราณ ย่านชุมชน และทิวทัศน์ริมแม่น้ำเจ้าพระยา กลายเป็นภาพแฟชั่นที่ผสมผสานความอ่อนช้อยแบบไทยเข้ากับการแต่งกายร่วมสมัย และแพร่หลายเป็นกระแสบนสื่อสังคมออนไลน์ ทั้งในหมู่คนไทยและนักท่องเที่ยวต่างชาติ
แต่กว่าจะมาเป็นตลาดดอกไม้ที่มีชื่อเสียงเช่นทุกวันนี้ ปากคลองตลาดมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจ ย้อนกลับไปถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อบริเวณปากคลองคูเมืองเดิมเป็นแหล่งค้าขายทางน้ำที่สำคัญ โดยเฉพาะตลาดปลา ก่อนจะค่อย ๆ เปลี่ยนบทบาทมาเป็นตลาดผัก ผลไม้ และดอกไม้สดในเวลาต่อมา ดังที่นิตยสารกินรี ฉบับเดือนมกราคม พ.ศ. 2551 ได้บันทึกเรื่องราวของตลาดเก่าแก่แห่งนี้ไว้ในคอลัมน์ Siam Memorial
ส่วนการนำดอกไม้สดมาประดับเรือนผมนั้น มิใช่เรื่องใหม่ในสังคมไทย สตรีไทยในอดีตมีวิธีใช้ดอกไม้หอมเสริมความงามหลากหลายรูปแบบ ทั้งการเหน็บดอกจำปีหรือจำปาไว้ข้างหู การแซมดอกมะลิบนมวยผม ตลอดจนการร้อยดอกไม้เป็นสายประดับผม นอกจากความงามและกลิ่นหอมตามธรรมชาติแล้ว บางท้องถิ่นยังมีความเชื่อเกี่ยวกับความเป็นสิริมงคลและการบูชาขวัญอีกด้วย
แม้กระแสมาลัยเกล้าผมและการถือดอกบัวถ่ายภาพในวันนี้ จะเกิดจากความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการสร้างภาพถ่ายสวยงามและแตกต่าง แต่สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าความนิยมชั่วครั้งชั่วคราว คือการนำมรดกทางวัฒนธรรมกลับมาตีความให้เข้ากับวิถีชีวิตร่วมสมัย พร้อมสร้างโอกาสใหม่ให้แก่ช่างดอกไม้และผู้ค้าในตลาดเก่าแก่แห่งนี้
จากดอกไม้ทัดหูของหญิงไทยในวันวาน สู่มาลัยเกล้าผมของหญิงสาวในวันนี้ ปากคลองตลาดจึงเป็นมากกว่าตลาดดอกไม้ หากยังเป็นพื้นที่ที่ความงาม ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตต่างยุคสมัยกลับมาพบกันอีกครั้งอย่างงดงาม
อ้างอิงประวัติศาสตร์ปากคลองตลาด: นิตยสารกินรี ฉบับมกราคม พ.ศ. 2551 คอลัมน์ Siam Memorial เรื่อง “ปากคลองตลาด”